Burza mózgów – sposób na pobudzenie kreatywności. Jak przeprowadzić efektywny brainstorm?

Spis treści

Burza mózgów to metoda pracy, bez której czasem znalezienie rozwiązania problemu byłoby niemożliwe. Skuteczność tej techniki zależy jednak od stworzenia odpowiedniej atmosfery w zespole i wykorzystaniu sprawdzonych sposobów prowadzenia dyskusji. Sprawdź, jak może wyglądać dobry brainstorm!

Od czego zacząć burzę mózgów?

Przeprowadzenie skutecznej burzy mózgów należy zacząć od precyzyjnego określenia celu. Innymi słowy, trzeba zdefiniować problem, który ma zostać rozwiązany, a następnie określić go jednym zdaniem.

Następnie należy zadbać o komfortową atmosferę, aby każdy uczestnik czuł się swobodnie i nie bał się oceniania. Kluczowe bywa podkreślenie, że nie ma złych pomysłów, a liczy się kreatywność. Dobry zwyczaj, który jest opisywany w wielu technikach prowadzenia brainstormu, to dziękowanie za każdą ideę wniesioną do dyskusji.

Swoboda myślenia podstawą burzy mózgów

W trakcie burzy mózgów nie powinno oceniać się pomysłów na bieżąco. W pierwszej fazie rozmowy najważniejsza jest ilość propozycji, a nie ich jakość. Krytyka na tym etapie mogłaby zniechęcić uczestników spotkania do dalszego dzielenia się swoimi ideami.

Warto również zachęcać do swobodnego myślenia. Osiągnięciu takiego rezultatu służą różne techniki, czasem nieoczywiste. Za taką metodę można uznać odwrócenie problemu, a więc zadanie sobie i innym osobom pytania o to, jak sprawić, by było gorzej.

Narzędzia ułatwiające przeprowadzenie burzy mózgów

Niezwykle istotne jest zapisywanie wszystkich pomysłów. Dzięki temu żaden z nich nie zostanie zapomniany, a grupa będzie mogła do nich wrócić na etapie analizy. Do notowania wystarczy któreś z narzędzi, np.:

  • tablica i flamaster (albo większa ich liczba, co pozwoli stworzyć kolorową mapę myśli);
  • karteczki samoprzylepne – dobrą metodą jest zadawanie pytań w stylu A co, jeśli dodamy do tego…?, co pozwala zmieniać i ulepszać już istniejące koncepcje poprzez dopisywanie do nich swoich uwag;
  • plik w chmurze, do którego dostęp będą miały wszystkie osoby biorące udział w burzy mózgów – tę technikę można uznać za cyfrowy wariant kartek samoprzylepnych;
  • programy komputerowe i aplikacje mobilne, np. Xmind.

Narzędziem, które pozwoli zrealizować efektywny brainstorm jest też czas. Zbyt długi proces może prowadzić do zmęczenia i utraty kreatywności. Za optymalny czas trwania burzy mózgów uznaje się 15-45 minut.

Co zrobić po zakończeniu burzy mózgów?

Na koniec brainstormu należy podsumować zebrane pomysły i wybrać te, które mają największe szanse na realizację, a przy tym przyniosą oczekiwane korzyści. Ostatni krok to odłożenie wyselekcjonowanych koncepcji na później.

Po burzy mózgów warto dać sobie jeszcze czas na przemyślenie pomysłów. Najlepiej wrócić do nich 1-2 dni później, np. po weekendzie. Dopiero wtedy, obiektywnie będzie można zdecydować się na którąś z propozycji oraz ewentualnie zmodyfikować niektóre jej założenia.

Metody przeprowadzania burz mózgów

Brainstorm można wykonać na przynajmniej 10 sposobów. Najlepiej przetestować je wszystkie i wybrać rozwiązanie, które najlepiej sprawdzi się w danym zespole.

Zwykła burza mózgów

W tej technice uczestnicy spontanicznie proponują pomysły dotyczące określonego problemu, bez oceniania czy krytyki. Celem jest wygenerowanie jak największej liczby koncepcji.

Odwrócona burza mózgów

W tym przypadku, zamiast szukać rozwiązań, grupa zastanawia się, co mogłoby pogorszyć sytuację. Analiza takich negatywnych scenariuszy pomaga zidentyfikować potencjalne problemy i znaleźć środki zaradcze.

Wiele osobnych burz mózgów

Indywidualne generowanie pomysłów, często poprzedzające sesję grupową, to kolejny sposób warty wypróbowania. Ta metoda pozwala na swobodne przemyślenie problemu bez wpływu opinii innych.

Metaplan

Uczestnicy zapisują swoje pomysły na kartkach, które następnie są grupowane na tablicy według kategorii. Ułatwia to organizację i analizę zebranych idei.

Burza mózgów z wykorzystaniem przypadkowych słów

Losowo wybrane słowa są punktem wyjścia do generowania nowych pomysłów. Umożliwia to spojrzenie na problem z innej perspektywy i pobudzenie kreatywności.

Metoda 5 razy dlaczego

Polega na zadawaniu pięciokrotnie pytania, czemu do czegoś doszło. Taki trik pomaga dotrzeć do pierwotnej przyczyny dylematu.

SCAMPER

SCAMPER to akronim od angielskich słów:

  • Substitute – zastąp;
  • Combie – połącz;
  • Adapt – zaadaptuj;
  • Modify – zmodyfikuj;
  • Put to another use – użyj w innym celu; 
  • Eliminate – wyeliminuj;
  • Reverse – odwróć.

Ta technika prowadzenia burz mózgów zachęca do modyfikowania istniejących rozwiązań w celu znalezienia nowych pomysłów.

Rolestorming

Uczestnicy wcielają się w różne role lub osoby, co pozwala spojrzeć na problem z innej perspektywy i wygenerować nietypowe rozwiązania.

Metoda Gordona Little’a

Osoba prowadząca brainstorm przedstawia problem w sposób ogólny. Uczestnicy proponują rozwiązania, bazując na ograniczonych informacjach, co pobudza kreatywność i umożliwia uniknięcie utartych schematów myślenia.

Phillips 66

Grupa dzielona jest na zespoły sześcioosobowe, które dyskutują nad problemem przez sześć minut. Następnie przedstawiają swoje pomysły na forum.

Brainwriting 635

Technika nieco podobna do metody Phillips 66. W tym przypadku sześciu uczestników zapisuje trzy pomysły na kartce w ciągu pięciu minut, po czym przekazuje kartkę kolejnej osobie, która rozwija te idee.

Gwiazda pytań

Metoda oparta na zadawaniu sześciu podstawowych pytań:

  • kto;
  • co;
  • gdzie;
  • kiedy;
  • dlaczego;
  • jak.

Nietypowa nazwa tego sposobu bierze się z jego wizualizacji. Ta metoda bywa przedstawiana właśnie w formie gwiazdy, a przy każdym z jej ramion zapisane jest jedno pytanie.

Zadanie tych pytań przez osoby biorące udział w burzy mózgów pomaga w dogłębnym zrozumieniu problemu i wygenerowaniu różnorodnych pomysłów, które pozwolą go rozwiązać.

Wiesz już, jak przeprowadzić brainstorm. Nie ma wątpliwości, że któraś z tych metod (albo większa ich liczba) wielokrotnie przyda się w Twojej pracy i to niezależnie od branży, w jakiej działasz.

Zobacz inne